Het zal weinigen van jullie niet verrassen als ik zeg dat ik later documentairemaker in Afrika zal zijn. “Afrika? Afrika is super groot!” Ja, ik weet het. En geloof me, ik zou ook graag willen dat mijn droom wat specifieker wordt. Dat wil ik alleen niet forceren. En dat werpt zijn vruchten af. Ik kom steeds vaker diamantjes tegen in de vorm van een artikel, persoonlijke ervaringen en nu: een boek!
“Hoe goed is het goede doel?” Hoe vaak ik mijzelf deze vraag al niet gesteld heb. Na velen meningen te hebben gehoord en gelezen heb ik nu eindelijk het gevoel dat iemand deze vraag serieus, goed en grondig aan heeft gepakt. En het zal je niet verbazen: het is niet alleen een vraag, maar een groot probleem. Vrees niet: onderzoeksjournalist Thierry Debels, tot uw dienst!
Dikke BMW’s
Je wordt direct gepakt door beeldend geschreven situaties. Debels blijkt zijn tijd ver vooruit. In zijn inleiding schrijft hij bijvoorbeeld:
Onmiddellijk vertelde ze me dat ze ooit een vergadering met UNICEF Belgium had bijgewoond en dat het haar was opgevallen de de mensen van die organisatie met ‘dikke BMW’s’ reden. Ik citeer haar woorden. Zelf had ze maar en Opel Zafira, schamperde ze.
En eigenlijk blijft het boek je boeien met dit soort prachtige anekdote’s om de – bijna even interessante – informatie af te wisselen.
https://www.youtube.com/watch?v=qO3SS3ztxbs
Structureel voorbeeldig
Naast dat het erg aantrekkelijk geschreven is, oogt het ook direct overzichtelijk. Wat overigens een leuke tegenstelling is met de door Debels geschetste chaos bij de overvloed aan NGO’s (Niet-Gouvermentele Organisaties). Elk logisch op elkaar volgende hoofdstuk begint met een (bekend) citaat en een inleiding. Daarna komen er cijfers en feiten, die kracht worden bijgezet door eigen ervaringen en voorbeelden die het een mooi afwisselend geheel maken.
Messcherp
Ook de inhoud is messcherp. We krijgen een kijkje in waarom mensen hun geld geven aan liefdadigheidswerken, maar bovenal komen we erachter wat er schuil gaat achter die muur van ‘liefdadigheid’. Vaak een puinhoop waarbij de fondswerving meer aandacht krijgt dan het daadwerkelijke doel waarmee ze onze gevoelige snaar (en portemonnee) weten te raken. Heftige voorbeelden van grote ‘goede doel’-organisaties illustreren dat ze niet alleen falen, maar soms zelfs de wegnaar ontwikkeling blokkeren.
De ondertitel ‘100€ in de collectebus van 11.11.11 levert slechts 1 euro in het Zuiden op’ liet mij aanvankelijk denken dat Debels in feite hetzelfde deed als waar hij verschillende Goede Doelen mee aanklaagt; het ongefundeerd je product aanprijzen met een aansprekende slogan. Maar ook dit wordt bewezen (helaas.. het is echt zo), direct gegoten in een goed begrijpelijk economielesje.
Nuance
Wat ik alleen nog mis is nuance. En mocht die nuance ook daadwerkelijk niet bestaan, mis ik die keiharde conclusie. Het gaat voornamelijk over de hoofdmoot in deze markt, en kleinere NGO’s komen nauwelijks aan de orde. Daarnaast kan ik me voorstellen dat al deze organisaties zich gedwongen voelen tot deze aanpak om hun hoofd boven het water te houden. Al snap ik wel dat dit niet zijn insteek is, en hij ons vooral wilde waarschuwen dat onze gulle gaven vaak niet onze goede bedoelingen waarmaken. Dit boek is een goede investering. Deze 20 euro gaan me een hoop weggegooid geld besparen!
Teken van Levi 