David heeft een vorm van autisme. Hij heeft daarmee direct een stempel.. en een arbeidsbeperking. Gelukkig kreeg hij hiervoor altijd een uitkering waarmee hij goed rond kon komen. Prima toch, zou je zeggen? Sterker nog, veel mensen vertelden hem dat ze maar wat graag met hem wilden ruilen. Makkelijk verdiend en zeeën van vrije tijd. Hij had het er maar goed mee. Daar dacht David anders over. Elke dag ‘ongeschikt’ en nutteloos wakker worden…
Zo zijn er nog honderdduizenden verhalen in Nederland van mensen die maatschappelijke ondersteuning nodig hebben. Inmiddels zijn er voor hen veel dingen veranderd. En niet het rijk, maar de gemeenten zijn daar sinds 2015 verantwoordelijk voor. Ik heb het over decentralisatie.
Schoothondjes
Met de zorgtaken die zijn overgeheveld, is ook een deel van de journalistieke verantwoordelijkheid verschoven. De lokale journalistiek wordt meer en meer een waakhond. Althans, dat zou dus moeten. Bijna de helft van de raadsleden zegt dat de lokale en regionale journalistiek maar beperkt in staat is om het beleid van gemeenten op het gebied van deze nieuwe taken kritisch te volgen. Dit blijkt uit een enquete van Nieuwsuur, ingevuld door 1655 raadsleden verspreid over het land. (Bron: NOS)
Reorganisatie
De vraag hoe dit komt is eigenlijk heel simpel te beantwoorden. Er is flink gereorganiseerd bij lokale dagbladen en omroepen. De journalistieke kwaliteit is hiermee ook achteruit gegaan. De kritische waakhonden vertrekken naar de landelijke journalistiek en de schoothondjes blijven over. Dat niet alleen, er is voor de lokale omroepen en dagbladen simpelweg niet genoeg mankracht om bij elke raadsvergadering aanwezig te zijn.
Zorgelijk
Een belangrijkere vraag is eigenlijk wat hiervan de gevolgen zijn voor de zorgbehoevenden. Deze vraag is wat lastiger te beantwoorden. Ook juist omdat we daar maar een slecht beeld van kunnen krijgen. In het ergste geval loopt het in de soep en krijgen mensen niet (meer) de zorg die ze nodig hebben. Het kan ook hetzelfde blijven.
En nu?
Ik denk dat de reorganisaties binnen de lokale journalistiek en de decentralisatie een beetje ongelukkig samen zijn gevallen. Daarmee denk ik direct dat de lokale journalistiek wel weer bij zal trekken na verloop van tijd. De overheid zal zien dat het belang ervan toeneemt en wij burgers zullen door de decentralisatie ook meer animo krijgen voor lokaal nieuws. Maar uiteindelijk zal de tijd het ons leren.
Bij David* is de zorg er trouwens op vooruit gegaan! Inmiddels heeft hij een baan gekregen dankzij de nieuwe participatiewet. Juist omdat de zorg nu veel ‘dichterbij’ en persoonlijker is.
*David is een fictionele naam; maar het is gebaseerd op een waargebeurd verhaal.
Voor school (Journalistiek) hadden we afgelopen blok de opdracht een radio-item te maken over de decentralisatie in Ede. We hebben onder andere gesproken met de verantwoordelijke wethouder, een betrokken zorginstelling, een lokale journalist en de werkgever van David.